İlişkide genelleme yapmak ilişkiyi çıkmaza sokar!

Evliliklerde;çiftler arasında genellemeler, tehlikeli ve kişiyi ait olmadığı sanal duvarlar içine hapseden önyargı da içeren, zorlayıcı ve rahatsız edici cümleler içeren şeylerdir. Birbirimize kusurlarımız gibi görünen şeyler aslında farklılıklarımızdır ve bizi zenginleştirir.

Her insan kendi ait olduğu yaşamıyla biricik ve özeldir. Her insan kendisini özellikle de bir evlilik ilişkisi içerisinde, özel ve değerli hissetmek ister. Bu çok tabiidir. Genellemeler ise bu duygunun tam zıddıdır. Kişiyi değersizleştiren, biricikliğini ortadan kaldıran şeylerdir. Aslında genelleme yapıldığı zaman bu içinde büyük yanılgıları da içerir. Çünkü, hiçbir insan tıpatıp birbirine benzemez. Aynı evde aynı ebeveynlerin büyüttüğü ikizlerle yapılan bilimsel araştırmalarda dahi ikiz çocuklarının farklı karakter yapılarında oldukları, seçimlerinin farklı ve değişik olabileceği gösterilmiştir.

Çiftler; genellemeyi sıklıkla kullandıklarında ilişkide ‘sorumluluk’ almayı reddediyor olabilirler. Yani; “kadınlar şöyle davranmalıdır”, “erkekler böyle yapmalıdır”, “bu durumun tek doğrusu bu”, “zaten herkes böyle yapıyor” diyerek önyargılı davranan çiftler, aslında birbirleriyle birebir ilişki kurmaktan kaçınarak genellemelerin arkasına saklanıyor olabilirler. Çünkü, bu daha kolaydır. Fakat çiftlerin birbirleriyle sağlıklı bir iletişim kurarak birbirlerini tanımaya ve anlamaya çabalamaları, ciddi bir emek ve zaman isteyecektir. Bazen kolaya kaçmak çeşitli nedenlerden dolayı çiftlere göre bir yol olarak tercih edilebiliyor.

“-Kadınlar/erkekler böyle yapmalı!”

Birbirini tanımak dediğimiz zaman, ‘yakınlık’ kavramının önemi devreye girmektedir. Yakınlık derken; ‘iki kişinin arasındaki etkileşimin iki kişinin arasındaki bağı pekiştirip güçlendirmiş olduğu, aktif, sevecen bir karşılıklı ilişki’ kastedilmektedir. İnsanlar; yakın ilişkilerde kabul görme, güvende olma, sevgi, reddedilme, düş kırıklığı, kıskançlık gibi birçok duyguyu da aynı zamanda deneyimlemektedir. Çiftler birbirini ne kadar tanımaktadır ve nasıl bir yakınlığa sahiplerdir? Bu ilişkide birçok problemin temelinde olan ana bir zemindir. Bir diğer yönüyle de; ‘bütün kadınlar/erkekler gibi sen de her zaman böyle yapıyorsun!’ diye konuşmaya başlayan bir çift de, diğeriyle aslında konuşmayı başlatmış ve bitirmiş sayılır. Bu genellemeyi hisseden diğer taraf zaten konuşmayı istemeyecek ya da konuşma sağlıksız bir şekilde kavgaya dönüşecektir.

Bu yüzden çiftler ilişkilerinde bir problem olduğunu hissettikleri zaman, gerçek yakınlıklarının nasıl olduğuna bakarak daha sonrasında da genellemelerin arkasına sığınmadan, erkekler/kadınlar böyle yapmalı demek yerine, problemdeki kendi paylarını da düşünerek birbirlerini ne kadar tanıdıkları, anlayabildikleri ve iletişim kurma yollarının nasıl olduğunu sorgulayabilmelidirler. Ya da çözümün olamayacağını düşündükleri noktada ilişkileri hastalanmadan bir çift terapistinden destek almalıdırlar.

Ayşenur Bayraktar
Klinik Psikolog

Bir Cevap Yazın